Aşk-ı Memnu Halid Ziya Uşaklıgil

Özet
Detaylı Özet
Ana Hatlar

 


İstanbul’un seçkin, ancak maddi durumu o kadar da iyi olmayan sosyal çevrelerinden “Melih Bey Takımı”ndan Firdevs Hanım’ın kızı Bihter, şehrin önde gelen zenginlerinden Adnan Bey’den bir evlenme teklifi alır. Yaşça Bihter’den oldukça büyük olan Adnan Bey’in, kaybettiği eşinden iki çocuğu da vardır, ancak zenginlik hayaliyle hareket eden Bihter, bu olumsuzlukları göz ardı eder ve onunla evlenir.
 

Bu evliliğe en çok üzülen kişilerin başında, Adnan Bey’in kızı Nihal gelir. On iki yaşında olan Nihal, Bihter ile iyi anlaşıyor gibi gözükmesine rağmen, evliliğe kadar çok yakın olduğu babasına büyük öfke duyar ve yavaş yavaş ondan uzaklaşmaya başlar. Roman boyunca sevdiği insanların yaşadıkları evden uzaklaşması da (evde çalışanların çeşitli sebeplerle ayrılması, mürebbiyesi Matmazel de Courton’un Fransa’ya dönmesi, Bülent’in yatılı okula gitmesi) onu giderek yalnızlaştırır.
 

Gençliğinde hayalini kurduğu maddi imkanlara kavuşan Bihter ise, evliliğinin birinci yılı geride kaldıktan sonra bunun kendisini mutlu etmeye yetmeyeceğini anlar. Adnan Bey’in evinde yaşayan, genç ve çapkın yeğeni Behlül ile yasak bir aşk yaşayan Bihter, bu şekilde kocasını aldatmaya başlar.
 

Ancak, zaten oldukça yapay bir şekilde başlayan bu aşk, Behlül’ün Bihter’den sıkılarak eski yaşantısına dönmesiyle sona erer. Olayları daha çok karıştıran ise, artık giderek yaşlanan ve huysuzlaşan Firdevs Hanım olur.
 

Kızı Bihter ile Behlül arasındaki ilişkiden şüphelenen Firdevs Hanım, Behlül’ün evlenme yaşına geldiğini öne sürerek, onun amcasının kızı Nihal ile evlenmesini teklif eder. Bu teklif, Behlül tarafından kabul edilir ve ısrarlara dayanamayan Nihal de, Behlül’ü gerçekten sevdiğini anlayarak evlilik fikrine razı olur.
 

Bu plana karşı olan Bihter, evliliği durdurmak için gerekirse tüm sırlarını Adnan Bey’e açıklayacağını söyler. Ancak durumun stresine dayanamayan Nihal’in bayılması üzerine buna gerek kalmaz. Evde çalışanlardan biri olan Beşir’in, Bihter ile Behlül arasındaki yasak aşk ilişkisinin farkında olduğu ortaya çıkar ve aşık olduğu Nihal’e daha fazla zarar gelmesine dayanamayan Beşir, tüm yaşananları Adnan Bey’e anlatır.
 

Romanın sonunda Bihter intihar eder, Behlül ise kimseye görünmeden evi terk etmeyi başarır. Nihal ve babası Adnan Bey, romanın başındaki yalnız ama mutlu hayatlarına geri dönerler.

 

Roman, “Melih Bey Takımı”nın tanıtılmasıyla başlar. Romanın önemli karakterleri Firdevs Hanım ve kızları Peyker ile Bihter’in de dahil olduğu bu “takım”, İstanbul cemiyet hayatında ön planda olan kişilerden oluşur, ancak Firdevs Hanım ve kızlarının maddi durumu o kadar da iyi değildir.
 

Bu nedenle, şehrin önde gelen zenginlerinden Adnan Bey’in kendisiyle evlenmek istediğini öğrenen Bihter, bu teklifi fazla düşünmeden kabul eder. Ancak, Bihter ile Adnan Bey arasında ciddi bir yaş farkı olduğu gibi, Adnan Bey’in kaybettiği eşinden Nihal ve Bülent adında iki de çocuğu vardır.
 

Özellikle Nihal, bu evliliğe sert bir şekilde karşı çıkar, ancak babası için bunu göz ardı eder.
 

Çocukların Büyükada’da olduğu bir sırada Adnan Bey’in evine taşınan Bihter burada büyük değişiklikler yapar. Adnan Bey’in yeni eşi, özellikle Bülent ile çok iyi anlaşır ve Nihal ile iyi geçinecekmiş gibi gözükür. Nihal, kendisine bir çocuk değil, genç bir kız gibi davranan Bihter ile ortak ilgi alanlarını keşfederken, evlilik konusundaki öfkesini babasına yöneltir.
 

Ancak yalnızca bir sene sonra, bu evlilik bozulmaya başlar. Adnan Bey ile birlikte yaşayan yeğeni Behlül, Göksu’da bir aile toplantısında Bihter’in ablası Peyker’le yakınlık kurmaya çalışır, ancak evli olan Peyker bu çabayı başarıyla boşa çıkarır. Aynı gezi sırasında Nihal, bir yıldır çok mutsuz olduğunu söyleyerek ağlamaya başlar, ancak mürebbiyesi Matmazel de Courton tarafından rahatlatılır.
 

Aynı gece, yorgun bir şekilde odasına çekilen Bihter de mutsuz olduğunun farkına varır. Genç kızlık hayalleri gerçekleşmiş olmasına rağmen, kocasına aşık değildir ve hayatında aşkın eksikliğini hissetmeye başlamıştır. Ne pahasına olursa olsun gerçek bir aşk yaşamaya karar veren Bihter, daha sonra yavaş yavaş Adnan Bey’in yeğeni Behlül ile yakınlaşmaya başlar.
 

Bu sırada, Nihal’i mutsuz eden unsurlar da artmaya devam etmektedir. Bülent’in yatılı okula gitmesi, evde çalışanların gönderilmesi ve Matmazel de Courton’un Fransa’ya döneceği haberi, onu evde giderek yalnızlaştırır. Nihal, tüm bu gelişmeler için Bihter’i suçlamaya başlar.
 

Aradan geçen sürede Bihter ile Behlül’ün ilişkisi gerçek bir aşk halini almıştır. Ancak, iki tarafın da fazla tutkuyla hissetmediği bu aşk, Behlül’ün kısa sürede canını sıkar. Hayatta fazla şeye değer vermeyen, çapkın bir adam olan Behlül, bir süre sonra eski yaşantısını özler ve Hollandalı bir şarkıcı olan Kette’yle birlikte olmak için evden ayrılarak Bihter’i ciddi anlamda üzer.
 

Bihter ile artık doğrudan kavga etmeye başlamış olan Nihal, onun annesi Firdevs Hanım’ın kendi evlerine yerleşeceğini öğrenince daha da sinirlenir. Ancak, Firdevs Hanım’ın burada yaptığı ilk icraat Behlül ile Nihal’in evlendirilmesi fikrini ortaya atmak olur. Başta bu fikri bir espri olarak gören Nihal ile Behlül, daha sonra birbirlerini sevdiklerini fark eder ve gerçekten evlenmeye karar verirler.
 

Bu süreçte Nihal’i rahatsız eden durumlardan biri de, evlerinde çalışan bir çocuk olan Beşir’in hastalanması olur. Nihal’e büyük bir hayranlık duyan Beşir, onun Behlül’le evlendirilmesi fikri gündeme geldikten sonra bir türlü geçmeyen bir hastalığın pençesine düşer. Keza Matmazel de Courton da, evden ayrılmadan hemen önce, yatağında uyuyan Nihal’i Behlül’den uzak durması konusunda uyarır.
 

Ancak bu durumların farkında olmayan Nihal, Behlül’le kuracakları ortak bir geleceğin hayalini kurmaya başlamıştır.
 

Elbette, bu evliliğe en çok karşı çıkanların başında Bihter gelir. Annesinin planını durdurmak için gerekirse kocasına her şeyi anlatacağını ifade eden Bihter, bu planını gerçekleştiremeden Adnan Bey’in her şeyi anladığını fark eder.
 

Zira cüzdanından düşen bir kağıt parçası nedeniyle Behlül’den şüphelenen Nihal, onun durumu konuşmak için eve geldiğini duyunca baygınlık geçirir ve babası ile bir odada yalnız kalır. Bu durumda yanlarına gelen Beşir, romanın başından beri yaşanan her şeyi bildiğini itiraf eder ve tüm olayları Adnan Bey’e anlatır.
 

Adnan Bey’in gerçeği öğrendiğinin anlaşılmasıyla, Bihter intihar eder, Behlül ise kimseye görünmeden evden kaçmayı başarır. Romanın sonunda, Adnan Bey ve Nihal yine eskisi gibi baş başa kalır.

1

“Melih Bey takımı” – Firdevs Hanım’ın büyük validelik korkusu – Firdevs Hanım’ın evliliği, kocasının ölümü, kızlarıyla ilişkisi – Melih Bey takımının giyinişi, kıyafetleri – Bihter: Adnan Bey ile izdivaç fikri – Bihter’in kabul etmesi, zenginlik hayalleri

2

Adnan Bey – Adnan Bey ve Nihal – Bülent’in oyunu, akşam yemeği – Nihal’in Bihter ile evliliği kabullenmesi

3

Mlle de Courton – Mlle de Courton ile Nihal’in ilişkisi – Nihal ve Bülent (Nihal’in “kıskançlığı” – iki kardeşin yakınlığı) Eğitim, dersler: Fransızca, piyano – Mlle de Courton’un Nihal konusundaki endişesi  (evlilik konusu) – Behlül: Hayata yaklaşımı, “eğlence” – Behlül ve Nihal’in ilişkisi

4

Bihter için hazırlıklar – Büyükada – Nihal’in sessizliği, öfkesi – Bihter’in Adnan Bey’in evine taşınması – Bihter’in çocuklarla tanışması, evdeki değişiklikler

5

Nihal’in evlilikten sonraki durumu = Bihter ile arkadaşlık, babasına karşı öfke – Bihter ve Nihal’in arkadaşlığı, hevesleri – Adnan Bey ve Nihal (yarıda bırakılan Türkçe dersleri) – Nihal’in değişimi (çocukluk ve genç kızlık) – Bihter ile ortak ilgi alanları – çarşaf heyecanı – Beyoğlu – Peyker’i ziyaret

6

Behlül’ün hayat ve kadınlar ile ilgili görüşleri

7

Evlilikten bir yıl sonra = Göksu’daki buluşma – Peyker – Behlül yakınlaşması – Behlül ve Firdevs Hanım – Top oyunu – Nihal’in ağlaması – Mlle de Courton’un rahatlatma çabaları – Mlle de Courton’un Bihter’e karşı olumsuz tavrı

8

Bihter’in yorgunluğu – Adnan Bey’e karşı soğukluğu – Bihter’in düşünceleri – Aşk ve sevgi isteği – Çıplaklık, kendisine bakma – Kocasına ihanet etme düşüncesi – Peyker’in söyledikleri

9

Bülent’in mektebe gitmesi – Tatil günü – Nihal’in heyecanı – Bülent’in mektep anıları – Evde çalışanların gönderilmesi (Şakire ve Süleyman) – Nihal’in hayal kırıklığı – Bülent’in Bihter’i haklı bulması, Nihal ile Bülent = soğukluk

10

Bihter ve Behlül: Şekerlemeler, Behlül’ün resimleri, yakınlaşma

11

Behlül’ün şaşkınlığı, mutluluğu – Behlül’ün aşk hikayeleri – Peyker’den intikam fikri – Adnan Bey; vicdan rahatlatma

12

Bihter’in pişmanlığı – Bihter, Nihal, Behlül ve Firdevs Hanım: Japon kıyafeti fikri – Behlül ve Bihter o günden sonraki ilk konuşması, öpüşme – Birlikte bir gece geçirme fikri – Düğün hazırlığı (Besime’nin düğünü) – Birlikte geçirilen gece – Behlül ile Bihter’in aşkı

13

Düğün (Nihal’in bakış açısı: şaşkınlık, mutsuzluk, sıkıntı) – Gelin olmama kararı, babasını affetme düşüncesi – Bihter’e düşmanlık – Bihter ile Nihal’in kavgası – Nihal’in mutsuzluğu, ölüm düşünceleri

14

Firdevs Hanım’ın ziyaret haberi – Nihal’in öfkesi – Behlül’ün konuşması – Nihal’in sakinleşmesi – Kartopu – Mlle de Courton’un Fransa’ya döneceği haberi – Nihal’in mutsuzluğu

15

Behlül: Bihter’den sıkılmaya başlaması – “Reddedilme isteği” – Nihal ve Behlül: Piyanonun Kette’yi hatırlatması – Kette’ye yemek fikri – İstanbul’a gitme kararı – Bihter’in şaşkınlığı – Nihal’in baygınlığı – Beşir’in yardımı

16

Adnan Bey’in Nihal konusundaki üzüntüsü (pişmanlık, soru: Kızımı öldürüyor muyum?) – Bihter ile ilişkisi – Kıskançlık: Kendisinden önce bir aşk? Behlül? – Behlül’ün gidişi, Bihter’in bekleyişi – Mlle de Courton’un Bihter’i Behlül’ün odasında bulması – Önceden her şeyi bildiğinin anlaşılması – Nihal’e uyarı – Bihter’in “terk edilme” duygusu

17

Behlül: Kette ile macerası – Bihter’den çekinmesi – Bihter’in dargınlığı – Firdevs Hanım’ın yaşlılığı, huysuzluğu – Nihal ile Behlül’ü evlendirme düşüncesi, Bihter’in onayı

18

Behlül ve Nihal: Nişanlılık esprisi – Behlül ve Bihter’in “barışması” – Behlül’ün Nihal ile evlilik ihtimalini düşünmesi – Nihal ile bu fikri paylaşması – Nihal’in reddi, Bihter’in öğrenmesi – Nihal’in Büyükada'ya gönderilmesi, Beşir’in hastalığı

19

Behlül’ün gelişi – Behlül’ün evlilik ısrarı – Ormanda gezinti – Nihal’in korkusu – “Evet” cevabı

20

Nihal’in mutluluğu – Bülent’in gelişi – Behlül: İstanbul’a gitme gerekliliği – Cüzdan, düşen kağıt – Nihal’in şüpheleri, eve dönüşü – Endişe – Behlül evde yok – Nihal’in sevinci, evlilik kararını Firdevs Hanım’a söylemesi – Beşir’in baygınlığı

21

Bihter’in evliliğe tepkisi, öfkesi – Evliliğin gerçekleşmesine engel olma kararı, Firdevs Hanım’ı tehdit – Gerçekleri açıklama –Behlül’ün endişeleri, Bihter ile anlaşma kararı

22

Nihal / Bihter = Behlül gelecek mi? – Behlül’ün gelişi – Nihal’in bayılması – Beşir’in anlattıkları – Behlül’ün gidişi – Bihter’in intiharı – Adnan Bey ve Nihal’in “mutlu sonu”