Ayaşlı ile Kiracıları Memduh Şevket Esendal

Alıntı #1, Sayfa 15: 
 - Gene onlar da Müslüman ama İstanbul hiçbir yere benzemez, dedi.

Kadın yalnız kendi oğlunun değil, hükümetin de İstanbul’u bırakıp buralara gelmesine akıl erdiremiyor


Açıklama
Faika’nın kaynanasının söylediği bu sözler, romanın geçtiği dönem ve bu dönemdeki muhafazakar yaklaşımlara bir örnek verir.
 
Alıntı #2, Sayfa 17: 
Allahın bildiğini kuldan ne saklayayım. Bana sorsanız, ben artık kadın kalmadı, diyorum. Niçin mi? Şimdiki kadınların hepsi birer erkek Fatma! Sokak bunlar için, kalem bunlar için, tiyatro, sinema bunların. Gitmedikleri neresi var? Amma kabahat kimde? Gene erkeklerde. Bizim zamanımızda bir kadın dar çarşafla sokağa çıksa polisler çarşafını yırtarlardı. Bir kadın, bir erkek bir arabaya binemezlerdi.

Şimdi istersen omzuna al da gezdir, polisler başını bile çevirmiyor. Böyle polis olur mu? Bunları hep o hürriyet yaptı. Bilmem siz de hürriyetçi misiniz?


Açıklama
Faika’nın kaynanasının bu sözleri, özellikle bu cümleleri de bir kadının kurduğu düşünüldüğü zaman daha ilgi çekici hale gelir.

Zira bir kadının kadın haklarına karşı çıkması, dönemin koşullarını ve belli düşüncelerin gözüktükleri kadar basit olmadığını anlamak yönünde önemli çıkarımlar yapmayı sağlayabilir.
 
Alıntı #3, Sayfa 135 - 136: 
Kadınlara gösterilmeyen bir başka albümde de Berin Sadık, bir sanatkarın yetişebileceği en son basamağa çıkmış sayılabilecek çirkin, son derece iğrenç sanat eserleri yaratmıştı.

Açıklama
Romanda kısa bir süre için gözüküp daha sonra ortadan kaybolan Berin Sadık karakteri ile ilgili söylenen bu sözler, hem Memduh Şevket Esendal’ın dönemin sanatı ile ilgili görüşleri hakkında ipucu verir, hem de romanın mizahi boyutunu gözler önüne serer.
 
Alıntı #4, Sayfa 151: 
Canım sıkıldı, hiç günahım yokken hizmetçilerin, hastabakıcıların, şunun bunun ağzına düştük. Niye ben bu kadınlarla yüz göz oluyorum?

Açıklama
Anlatıcı'nın kendi kendisine sorduğu bu soru, Ayaşlı'nın dairesinde birlikte yaşadığı kişilerin bir bölümüne onun bakışını da gösterir.